Historia serwisów społecznościowych

- autor: tsissput

Sieci społecznościowe przyciągają miliony użytkowników i liczba ta ciągle rośnie. Dla wielu, przebywanie na portalu społecznościowym stało się rutyną dnia codziennego. Każdy może tam znaleźć coś obejmującego jego pasje i łączyć się w grupy o podobnych zainteresowaniach co on. Część portali stara się przyciągnąć jak największą liczbę różnorodnych ludzi, z kolei inne stawiają na powiązania religijne, rasowe, językowe oraz seksualne. Niektóre z nich oferują mnóstwo dodatkowych udogodnień, takich jak możliwość wrzucania zdjęć lub filmów, czy też możliwość sprawdzania swojego konta za pomocą urządzeń mobilnych.

Definicja

Sieć społecznościowa jest to serwis internetowy pozwalający każdemu na założenie publicznego profilu, z wyraźnie zaznaczonymi konekcjami z innymi użytkownikami portalu oraz możliwością przeglądania innych, powiązanych profili. Główną zaletą portali społecznościowych i tym co czyni je unikalne, nie jest to, że pozwalają indywidualnym osobą poznawanie obcych ludzi, ale raczej to, że możliwe jest zaznaczenie i pokazanie swoich własnych kontaktów i znajomości. Może to zaskutkować tym, że mamy szansę poznać ludzi, których w innych przypadkach byśmy nie poznali, a są oni znajomymi naszych znajomych. W dużych sieciach społecznych ludzie nie starają się wyszukiwać nowych kontaktów, ale raczej utrzymywać go z aktualnie już znanymi użytkownikami.

Często podczas zakładania konta na portalu zostajemy zasypani masą pytań dotyczących danych osobowych, a także prośbą o wrzucenie swojego zdjęcia na profil.  W niektórych sieciach społecznościowych mamy możliwość modyfikowania wyglądu naszego profilu, a np. na Facebooku możemy dodawać różnorodne moduły rozszerzające nasze konto. Informacje jakie inni użytkownicy widzą na naszym profilu zależą od portalu, a także ustawień naszego konta. Na niektórych portalach (np. Friendster albo Tribe.net) możliwe jest znalezienie kont użytkowników, niezależnie od tego czy mamy swoje prywatne konto w danej sieci, czy też nie. Dla porównania, portal Linkedln pozwala na kontrolę tego co wyszukujący mogą zobaczyć na danym profilu i jest to zależne od tego czy dane konto było opłacone czy nie. Z kolei strony takie jak MySpace oferują wybór, pomiędzy profilem publicznym a prywatnym. Facebook natomiast podchodzi do tego inaczej – domyślnie członkowie tej samej grupy znajomych widzą siebie nawzajem, dopóki ręcznie nie wyłączy się widoczności profilu dla danej grupy. Dlatego też opcja widoczności profilu jest główną cechą różniącą portale społecznościowe od siebie.

Po dołączeniu do sieci, mamy możliwość określenia z jakimi grupami, bądź też osobami jesteśmy powiązani – popularnymi określeniami dla tych grup są „Przyjaciele” , „Kontakty” – różnią się zależnie od portalu społecznościowego. Większość sieci wymaga obustronnego potwierdzenia znajomości, ale nie wszystkie. Przykładem takiej jednostronnej zależności na przykładzie portalu Facebook jest opcja „Lubię to”.

Publiczna lista przyjaciół jest podstawowym komponentem sieci społecznościowych. Lista ta pozwala na oglądanie profili znajomych i jest dostępna dla wszystkich, którzy mogą oglądać profil posiadacza danej listy, ale są wyjątki. Niektórzy użytkownicy MySpace shackowali swoje profile tak, że listy te były niewidoczne dla nikogo, a Linkedln użytkownicy mają możliwość odznaczenia opcji wyświetlania przyjaciół.

Większość portali społecznościowych daje możliwość zostawienia wiadomości dla swoich znajomych. Różne sieci używają różnego nazewnictwa na tego typu działanie, ale jest to po prostu zostawianie komentarzy. Istnieje także możliwość wysyłania wiadomości prywatnych.

Historia

Pierwsza działająca sieć społecznościowa została uruchomiona w 1997. SixDegrees.com – bo o niej mowa – udostępniała możliwość zakładania kont, tworzenia list przyjaciół oraz od 1998 roku – surfowania po niej. Każda z tych cech istniała wcześniej, ale SixDegrees był pierwszym portalem, który gromadził je wszystkie w jednym miejscu. Chociaż SixDegrees przyciągał miliony użytkowników, okazał się niemożliwy do utrzymania i w 2000 roku został zamknięty. Założyciel portalu, spytany co przyczyniło się do klęski serwisu uważa, że SixDegrees wybiegał poza swoje czasy. Oprócz tego, poza dodawaniem znajomych do swojego konta, portal nie oferował innych możliwości i po prostu nie było na nim więcej nic do roboty.

Od 1997 do 2001 roku, powstała możliwość zakładania profilów o różnych statusach. Profile osobiste, biznesowe, czy też randkowe były oferowane przez takie portale jak AsianAvenue, BlackPlanet, czy MiGente. Szwedzki serwis LunarStorm pozwalał na tworzenie profilów pozwalających na prowadzenie pamiętnika, który mógł być oglądany przez przyjaciół danej osoby.

Kolejna fala portali społecznościowych rozpoczęła się razem z uruchomieniem Ryze.com, który pomagał w utrzymywaniu konekcji biznesowych. Twórca Ryze.com stworzył ten portal docelowo dla swoich przyjaciół – członków stowarzyszenia biznesowo – technologicznego w San Francisco.

Użytkownicy Ryze, Tribe.net, Linkedln i Friendster byli ściśle ze sobą powiązani – zarówno prywatnie jak i biznesowo, wierzyli we wzajemną pomoc i wsparcie bez konkurowania między sobą. Ostatecznie Ryze nigdy nie uzyskał masowej popularności, Tribe.net przyciągał jedynie niewielką grupę ludzi, stając się stroną niszową, a Friendster zyskał miano jednej z największych porażek w historii internetu.Natomiast Linkedln stał się potężnym serwisem biznesowym.

FRIENDSTER – POCZĄTKI

Friendster powstał w 2002 roku. Serwis ten został stworzony, aby konkurować z przynoszącym duże zyski portalem randkowym – Match.com. Podczas gdy większość portali randkowych była konstruowana w ten sposób, aby łączyć nieznanych sobie ludzi mających te same zainteresowania, Friendster został zaprojektowany aby pomagać poznawać się przyjaciołom przyjaciół. Opierało się to na założeniu, że związki takie będą bardziej dopasowane i romantyczne od związków kompletnie obcych sobie ludzi. Początkowo Friendster zyskał popularność głównie wśród kilku grup społecznościowych – m.in  bloggersów i gejów. Jednak liczba użytkowników urosła do 300,000 jeszcze zanim serwis został tradycyjnie zareklamowany w mediach.

Podczas gdy popularność Friendster wzbierała na sile, serwis ten zaczął odznaczać się pewnymi niedogodnościami. Przede wszystkim Friendster napotkał techniczne problemy. Jego serwery i baza danych nie były dostosowane do tak nagłego wzrostu użtykowników. Strona ta regularnie się zawieszała co bardzo frustrowało użytkowników. Ponadto, rosnąca liczba użytkowników oznaczała także problemy czysto społeczne – każda osoba była w pewien sposób zmuszona do kontaktów nie tylko ze swoimi najbliższymi przyjaciółmi, lecz także z szefami, czy byłymi znajomymi. Wreszcie, Friendster zaczął ograniczać aktywność najbardziej oddanych użytkowników. To także nie przysporzyło mu fanów.

Także, jedną z rzeczy, które początkowo Friendster zabraniał użytkownikom było oglądanie profili przyjaciół czwartego i dalszego stopnia, tj. przyjaciół przyjaciół przyjaciół przyjaciół. Aby móc oglądać dodatkowe profile, użytkownicy zaczęli dodawać nowe znajomości oraz ciekawie wyglądających nieznajomych aby zwiększyć swój zakres możliwości. Tak powstały konta fikcyjne, gdyż funkcja  „najpopularniejszy” zachęciła niektórych do masowego „kolekcjonowania” znajomych. Zakładano fałszywe profile, prezentujące postaci fikcyjne, gwiazdy, koncepty i inne. Te konta oburzyły firmę, która starała się konsekwentnie usuwać nieuczciwych użytkowników, a ostatecznie nawet zlikwidowała funkcję „najpopularniejszy”.

Choć może się to wydawać zaskakujące, to wielu uczciwych użytkowników Friendster lubiło przeglądać fikcyjne konta w poszukiwaniu rozrywki czy nowych znajomych o tych samych zainteresowaniach.

WIELKA FALA SERWISÓW SPOŁECZNOŚCIOWYCH

Od roku 2003 można mówić o wielkiej fali serwisów społecznościowych, wyrastających jak grzyby po deszczu. Przodujący analityk oprogramowania komputerowego – Clay Shirky – wynalazł nawet termin odnoszący się do tych serwisów – „Yet Another Social Network Service” – oznaczający tyle co „Jeszcze jeden serwis społecznościowy”.

Od 2003 roku dało się zauważyć rozłam serwisów społecznościowych na trzy rodzaje – społeczne, które próbowały powtórzyć początkowy sukces Friendster, oraz biznesowe, takie jak Linkedln, Visible Path i Xing, które skupiały się wyłącznie na społeczności biznesmenów. Trzeci rodzaj serwisów społecznościowych (np Dogster) to taki, gdzie spotykały się osoby chcące poznawać obcych, a znajomości te miały się opierać na wspólnych zainteresowaniach. Powstało też wiele innych, mniejszych serwisów, które zrzeszały np podróżników (Couchsurfing) czy wierzących (MyChurch). Interesującym zagadnieniem stało się tworzenie stron skoncentrowanych na dzieleniu się multimediami, które przecież były nieodłączną częścią każdego użytkownika serwisu społecznościowego (np zdjęcia czy filmy z wakacji). Strony te adoptowały niektóre cechy serwisów społecznościowych, po to by wkrótce same się nimi stały (np bardzo popularny dziś YouTube).

UPADEK FRIENDSTER I POCZĄTKI MYSPACE

Plotka zaczęła głosić, że Friendster ma się stać płatnym serwisem. Był to zarówno koniec jednego serwisu społecznościowego, jak i początek innego. MySpace miał szansę zyskać na popularności, „przechwytując” niezadowolnych użytkowników Friendster. Prawdziwie znaczącym momentem dla MySpace było odejście z Friendster do MySpace indie-rockowych grup. Gdy na MySpace zaczęto promować VIPowskie wejściówki do popularnych klubów, charakter tego serwisu zaczął się powoli zmieniać na muzyczny. Możliwy był kontakt między muzykami a ich fanami. Ponadto, MySpace zyskał wdzięczność użytkowników po regularnym wprowadzaniu zmian opartych na prośbach właścicieli profili. Zarówno to, jak i możliwość personalizacji swojego profilu, to dwie zasadnicze cechy, które wyróżniały wtedy MySpace pośród innych serwisów.

Prawdziwy rozrost serwisu nastąpił w 2004 roku. Ważną cechą MySpace było zezwolenie nieletnim na zakładanie kont. Firma jedynie dostosowała politykę prywatności, tak aby odpowiadała nastolatkom.

SERWISY SPOŁECZNOŚCIOWE NA ŚWIECIE

Podczas gdy MySpace zyskało ogromną popularność w Stanach Zjednoczonych, inne serwisy zyskiwały swoich fanów na całym świecie,np Grono w Polsce, Mixi w Japonii, Orkut w Brazylii i Indiach, a Bebo na Wyspach Brytyjskich, w Nowej Zelandii i w Australii.

Wcześniej istniejące komunikatory zaczęły wprowadzać coraz to nowe funkcje, najczęściej kojarzone z serwisami społecznościowymi, np dodawanie profilu i tworzenie list znajomych. W ten sposób szybko zyskiwały status serwisów społecznościowych i stawały się popularne na całym świecie, np chiński komunikator QQ.

Nie tylko komunikatory przechodziły taką metamorfozę. Także blogi wyposażone w narzędzia serwisów społecznościowych, przestawały być tylko blogami. W Stanach Zjednoczonych popularność zyskały Xanga, LiveJournal i Vox.

Niestety, pomimo dużej liczby użytkowników QQ, Orkut i inne nie zyskały nigdy takiej popularności jak np MySpace.

SPOŁECZNOŚCI NISZOWE – FACEBOOK

Podczas gdy wiele serwisów społecznościowych otwierało się na coraz to liczniejsze grupy społeczne, niektóre serwisy wciąż były niszowe. Jednym z takich serwisów był Facebook (2004 rok) – początkowo utworzony, aby zrzeszać uczniów Harvardu, w kolejnych latach łączył także studentów innych uczelni. Była to prywatna, zamknięta społeczność, do które wstęp miały tylko osoby posiadające adres email którejś z innstytucji naukowych. W 2005 roku formuła zakładania konta nieco się zmieniła, a sama społeczność otwarła także na innych, jednak wciąż nie był to wolny wstęp. Wymagane było posiadanie odpowiedniego konta email lub akceptacja administratora.

Jedną z cech odróżniających Facebook od innych serwisów jest to, że właściciel profilu nie może w pełni udostępnić swojego konta innym. Jednak najciekawszą rzeczą jest możliwość tworzenia aplikacji przez zewnętrznych (tj. nieposiadających konta na Facebook) programistów. Takie aplikacje mogą być wykorzystane przez użytkowników do personalizacji profilu.

 

Badanie rynku wskazuje na ogromne zainteresowanie serwisami społecznościowymi, nie tylko przez młodzież ale także i starszych ludzi. Ten wzrost popularności stał się sygnałem dla wielu firm, aby wspierać, promować, kreować a także kupować serwisy społeczności, gdyż stały się one bardzo opłacalne. Jednocześnie niektórzy dostrzegają zagrożenie płynące ze strony tychże serwisów. Pracodawcy w wielu krajach blokują pracownikom dostęp do portali społecznościowych, a Kongres Stanów Zjednoczonych zaproponował nawet ustawę zakazującą dostępu i korzystania z takich serwisów jak Facebook czy MySpace w szkołach i bibliotekach.

Źródło: http://www.mendeley.com/research/social-network-sites-definition-history-and-scholarship/

Krzysztof Janas (84807)

Reklamy

One Comment to “Historia serwisów społecznościowych”

  1. Super artykuł (albo tlumaczenie, tak czy inaczej – super)!

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: