Rewolucja, czy zwykła zmiana – Semantic Web w oczach użytkowników Internetu

- autor: tsissput

Streszczenie

Celem niniejszego opracowania jest zbadanie podejścia użytkowników do zmian jakie wynikają z zastosowania Semanic web i nazwania ich mianem Web 3.0. Sprawdzenie jak w ich oczach będą wyglądały zmiany, które od kilku lat są skutecznie rozwijane. Celami szczegółowymi są też: konfrontacja użytkowników z osobami na co dzień zajmujących się branżą IT i nowymi technologiami, co do nadchodzących zmian; porównanie spojrzeń na kwestie techniczne obu stron; a także zbadanie poziomu zadowolenia z tego co aktualnie istnieje. Dzięki temu możliwe będzie porównanie i ocena jak do proponowanej zmiany odnoszą się przeciętni użytkownicy, a jak ludzie, którzy na co dzień wykorzystują, a nawet tworzą Internet.

Bariera pomiędzy ludźmi z branży IT a użytkownikami/klientami

Jedną z podstawowych trudności jakie napotkanych podczas wykonywania badania było samo wykonanie ankiety, bowiem coś co wydaje się potencjalnie prostym dla ludzi zajmującym się tematyką nie jest zrozumiałe przez zwykłych użytkowników. Wniosek prosty – wykonać tak formularz ażeby nawet osoby niezwiązane z branżą IT poradzili sobie z odpowiedziami. Kluczowymi cechami okazały się być: jasna formuła, pytania o kwestie techniczne w formułowane w  sposób opisowy, konkretne i jednoznaczne zarówno pytania jak i odpowiedzi. Ankieta taka powinna przejść także test u osoby, która będzie posiadała cechy typowego użytkownika, który nie będzie przedstawicielem grupy zorientowanej na temat. Jednak coś co wydaje się oczywiste dla przysłowiowego Kowalskiego może wzbudzić niezadowolenie w grupie specjalistów, którzy przez swoją wiedzę mogą zarzucać brak profesjonalizmu i niewłaściwe podejście do tematu. Stąd najlepiej na początku ustalić grupę docelową badania i na niej się skupić. Różnice zawsze będą nie tylko w samym słownictwie, ale także myśleniu, podejściu, pojmowaniu tematu i wielu innych kwestiach. Warto również zwrócić uwagę na to, że biorąc pod uwagę jak obszerny i techniczny jest temat samej idei Semantic Web trzeba zdecydować i wybrać coś co będzie dla użytkownika widoczne, czymś takim jest Linked Data, bo tak naprawdę tylko ta kwestia będzie najbardziej widoczna dla samego użytkownika. Niewątpliwie jest to również jedno z dużych wyzwań, które uwarunkują korzystanie z Internetu. Takie różnice wynikają często z obszarów zainteresowań, „słownika” danej branży, a także innych czynników społecznych.

Semantic Web w oczach użytkownika

Celem ankiety było zbadanie jaki oddźwięk może mieć wprowadzenie Semantic Web u przeciętnych użytkowników Internetu. Na podstawie zgromadzonych danych można zaobserwować, że na ogół ludzie są zadowoleni z możliwości jakie daje sieć. Powodem niepełnego zadowolenia była zbyt duża ilość reklam, a tylko kilku ankietowanych wskazało na problemy z wyszukiwaniem konkretnych informacji i brakiem sortowania ich od tych bezwartościowych. Można zatem domniemać, że większość użytkowników nie dostrzega potrzeb nowych rozwiązań, ale chętnie zaaprobują, te które zostaną zaproponowane w ramach Semantic Web, gdyż żaden z ankietowanych negatywnie nie podszedł do propozycji jakie niesie za sobą ta koncepcja. Na uwagę zasługuje także kwestia samego wyszukiwania potrzebnych materiałów. Z badań wynika, że na ogół każdy znajduje w sieci to czego potrzebował i stosunkowo często wykorzystuje całość znalezionej treści. Świadczy to o tym, że być może często znalezione informacje bez przefiltrowania mogą wzbogacić referat, czy inny redagowany materiał, ale także naszą wiedzę, czego nie będzie można powiedzieć gdy wyszukiwanie będzie przynosiło tylko konkretne wyniki na zadane pytanie. Warto również zastanowić się jak zmieni się sytuacja weryfikowania wyników wyszukiwania. Zdecydowana większość ankietowanych wskazała, że wyniki wyszukiwania często sprawdza z innymi źródłami. Połowa badanych, jako źródło weryfikacji wskazała wiedzę pochodzących z książek, ale druga połowa wyniki wyszukiwania porównuje z innymi stronami www. Jak zatem rozwiązać możliwość sprawdzania ich kiedy funkcjonować będzie Semantic Web? Być może będzie trzeba postawić na funkcjonowanie obu rozwiązań i zezwolenie użytkownikowi na wybór sposobu wyszukiwania. Skuteczności wyszukiwania w badaniu oceniono wysoko bowiem większość respondentów oczekiwany rezultat dostaje w wynikach od 2 do 10. Dowodzi to, że zdecydowana większość nie przechodzi na kolejne strony wyszukiwania, zatem pozycjonowanie stron nadal może mieć bardzo duże znaczenie. Dla samych użytkowników bardzo ważnym aspektem pozostaje anonimowość. Aż 46% wskazało, że wolałoby pozostawać w sieci incognito. Jednak pozostaje grupa osób (około 40%), która jest świadoma tego, że w dzisiejszych czasach osiągnięcie tego jest niemożliwym dlatego nie zwracają na to uwagi. Respondenci zapytani o korzyść/niekorzyść jaką widzą z proponowanego rozwiązania najchętniej wskazywali na te pozytywne strony procesu semantyzacji. Najczęściej pojawiającą się odpowiedzią było ograniczenie czasu poświęconego na filtrację rezultatów wyszukiwania. Jeżeli patrzeć przez pryzmat aspektów negatywnych pojawiają się te dotyczące dłuższego czasu wyszukiwania danych. Istnieje nawet dość duża grupa, która przy pomocy odpowiedniego oprogramowania chciałaby wspomóc cały proces (około 45%). Pozostali respondenci wskazują na brak czasu lub nie czują się odpowiednimi osobami do tego zadania zlecając to informatyką. Użytkownicy zapytani czy taka wiedza może wpływać na doskonalenie Internetu okazali się dość zgodni, większość z nich opowiedziała się za korzyściami z Semantic Web dla samej sieci www, co wydaje się pozytywnie rzutować na ich ocenę co do rewolucyjności podejścia. Nieco ponad połowa respondentów wskazała, że zmiana jest rewolucyjna (33% zdecydowanie tak; 21% raczej tak). Jednak dla wielu jest to ciekawa zmiana, ale nie zasługująca na miano rewolucji (38%) [4].

Clipboard01

Rys.1 Podział głosów wśród osób z poza branży IT ze względu na sposób widzenia stopnia rewolucyjności Semantic Web [4]

Semantic Web w oczach osób powiązanych z branżą IT

Okazuje się, że osoby związane z IT i nowymi technologiami odpowiadały w wielu kwestiach dość podobnie. Widzą oni potencjał jaki daje Semantic Web jednak nie widzą szans na dalszy rozwój tego projektu. Większość ankietowanych z tej grupy uznała, że sam proces semantyzacji jest trudny i pracochłonny, ale realny. Zastanawiającym jest kwestia wykorzystania Semantic Web do celów zawężania wyników wśród osób powiązanych z branżą informatyczną. Większość z nic w celu pozyskiwania informacji posługuje się słowami kluczowymi, wobec tego wielkiej zmiany mogą nawet nie odczuć. Ich podejście do Semantic Web jako rewolucji nie jest też tak optymistyczne, co zostało przedstawione na rysunku 2. Większość ankietowanych stwierdziło, że nie proponowane rozwiązanie jest korzystne, ale nie jest rewolucyjne. Co może być tego przyczyną? Być może fakt, że ilość pracy włożonej w realizację założeń nie przekłada się na wielki efekt w oczach. Jednak sumując głosy na tak nie ma wielkiej różnicy między tymi grupami. Zatem można wnioskować, że część osób docenia wkład tych, którzy realizują koncepcję.

Clipboard02

Rys.2 Podział głosów wśród osób z branży IT ze względu na sposób widzenia stopnia rewolucyjności Semantic Web [4]

Semantic Web rewolucją zasługującą na miano Web 3.0?

Jak widać na rysunku 3, na którym przedstawiono podział wszystkich ankietowanych bez względu na branżę największą przewagę ma odpowiedź, że proponowane rozwiązanie jest pożądanym, ale nie jest rewolucyjne. Jednak po sumowaniu odpowiedzi „zdecydowanie tak” oraz „raczej tak” można zauważyć, że wygląda to nieco lepiej.

Clipboard03

Rys.3 Podział głosów wśród ankietowanych ze względu na sposób widzenia stopnia rewolucyjności Semantic Web [4]

W takim razie warto sięgnąć do samych założeń jakie zaproponował sam Tim Berners-Lee.

„Sieć Semantyczna pozwoli w systematyczny sposób przypisać znaczenie elementom stron WWW, dzięki czemu odczytujące je specjalne programy, zwane agentami, będą mogły wykonywać skomplikowane zadania zlecone przez użytkowników. Agent odwiedzający witrynę nie tylko rozpozna, że zawiera ona słowa kluczowe lecz będzie w stanie stwierdzić, że np. doktor Hartman przyjmuje w tej klinice w poniedziałki, środy i piątki. Zorientuje się także, że umieszczony w tej witrynie skrypt do wyznaczania wolnych terminów przyjmuje zakresy dat w formacie dd-mm-rrrr. Program ten będzie wiedział to wszystko, nie mając bynajmniej inteligencji superkomputera Hala z Odysei kosmicznej 2001 czy też robota C-3PO z Gwiezdnych wojen. Wymienione oznaczenia semantyczne zostały wprowadzone na stronę internetową, gdy szef obsługi administracyjnej kliniki (który nigdy w życiu nie chodził na wykłady z informatyki) wpisywał dane, korzystając ze standardowej aplikacji do tworzenia dokumentów Sieci Semantycznej i z zasobów serwera Physical Therapy Association” [1].

Zmiana wydaje się być oczywista, pożądana przez wielu użytkowników. Założenia są jasne i klarowne. Co więcej sam autor mówi, że sieć nie zostanie stworzona od podstaw, będzie jedynie rozwinięciem istniejących rozwiązań. To właśnie takie sformułowanie spowodowało nazwanie sieci semantycznej rewolucyjną zasługującą na miano Web 3.0. Warto podkreślić, że sama idea powstała 1994 i jest ciągle rozwijana, a gotowego rozwiązania do ogólnego użytkowania jeszcze nie wdrożono. Oczywiście istnieją rozwiązania takie jak DBpedia, The DBPL Computer Science Bibliography, GeoNames, BBC Music, CIA World Facebook, a nawet rapoty, analizy i zestawienia statystyczne w rządzach Wielkiej Brytanii, czy USA [5]. Jednak Linked Data, czyli model powiązanych danych to model w Semantic Web, który zaczyna raczkować, ale wykorzystają go tylko osoby ściśle z nim powiązane i nie są to jeszcze rozwiązania gotowe na masową skalę. Można zatem domniemać jak trudna jest to zmiana. Zatem z perspektywy czasu jest to jakaś rewolucja. Na pewno właściwie zaprojektowana Semantic Web będzie wspierać pogłębianie wiedzy dla całej ludzkości. Jak słusznie zauważyła Małgorzata Kaliczyńska w swym artykule:

„Sieci semantyczne, nawet jeśli nie będą przełomem, znajdą jej zwolenników, przyczyniając się do wzrostu popularności” [3].

Wskazała także na obszary, które będą najbardziej zainteresowane takim rozwiązaniem, a wśród nich wymieniła sprzedawców i ich klientów, firmy zajmujące się finansami, ochroną zdrowia, przemyśle, a nawet zarządzaniu. Największe zastosowanie jednak znajdzie ono w edukacji i po stronie nauczyciela i po stronie ucznia.

Podsumowanie

Dla wielu osób koncepcja jest ciekawa, interesująca i na pewno spotka szerokie grono odbiorców. Jednak stwierdzenie, że jest to zmiana rewolucyjna i można nazwać ją Web 3.0 nie jest do końca pewne. Wynika to z pewnego zaburzenia między ilością prac jakie należy wykonać, a spodziewanym efektem. Co więcej zmiana jest „od kuchni”, a jej efekt będzie jeden, ale konkretny. Pojawia się więc pytanie czy będzie zauważalny dla przeciętnych użytkowników i tych, którzy w swym nawyku mają wyszukiwanie po słowach kluczowych. Ci pierwsi mogą nowość sprowadzić do nowej, być może nawet prymitywnej funkcjonalności wyszukiwarki, zaś Ci drudzy mogą mieć opory ze zmianą rutynowych zachowań. Jednak przecięty użytkownik na pewno z takiego rozwiązania skorzysta i w tedy kiedy mu zostanie przedstawiony cały projekt i koncepcja na pewno zostanie to docenione.

Źródła

  1. Berners-Lee, T., Hendler J., and Lassila O., „Sieć semantyczna.” Świat nauki(2001): 41-49.
  2. Cybulka, Jolanta.Zastosowanie ontologii dziedzinowych w semantycznej sieci WWW. Technical report, Politechnika Poznańska, Instytut Automatyki i Inżynierii Informatycznej, 2003.
  3. Kaliczyńska, Małgorzata. „Sieć semantyczna–utopia czy realne rozwiązanie?.” Pomiary, Automatyka, Robotyka13 (2009): 5-9.
  4. Ławniczak, Ilona. Ankieta. https://docs.google.com/a/lukers.pl/forms/d/1cYFbmwu_7P-nfOuXNO2yQdtuBVpc2z1XuvRSMbuiolA/viewform?c=0&w=1 [dostęp: 13.11.2014].
  5. Roszkowski, Marcin. „Linked data–the model of data connected into the Semantic Web (Linked Data–model danych powiazanych w Sematic Web).”Zagadnienia Informacji Naukowej 2 (96) (2010): 52-68.
  6. Shadbolt, Nigel, Wendy Hall, and Tim Berners-Lee. „The semantic web revisited.”Intelligent Systems, IEEE 3 (2006): 96-101

Ilona Ławniczak,
101852,
SIZ

Reklamy
Tagi:

2 Komentarze to “Rewolucja, czy zwykła zmiana – Semantic Web w oczach użytkowników Internetu”

  1. Co to są „korzyści negatywne”? A na poważnie, bardzo mi się ten tekst podoba, takie spojrzenie z boku na technologię, której status i przyszłość nie są do końca znane ma ogromną wartość.

  2. Bardzo dziękuję za słuszną uwagę (prawdę mówiąc wyszedł z tego taki oksymoron). Poprawka została naniesiona. Dziękuję także za miłe słowa o samej idei tekstu.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: